Wat denk jij? Past het nog wel in deze tijd om je te buigen onder een ander? Is onderdanig zijn niet een teken van zwakte? Alles in je verzet zich als je moet buigen, vooral als je denkt gelijk te hebben. Je laten onderdrukken of overheersen is natuurlijk niet goed. Maar wat zegt de Bijbel over onderdanigheid? Ik vond richtlijnen die duidelijk maken dat als je vrijwillig kiest om onderdanig te zijn in relatie tot anderen in allerlei verhoudingen, dit juist een krachtig middel kan zijn om de liefde te laten groeien. Het is ook een middel om beter samen te werken en doelen te bereiken. Een leger is bijvoorbeeld alleen slagvaardig als ieder zijn rang kent en zich daarin voegt.
Warm nest
Ik ben een geluksvogel dat ik ben opgegroeid in een harmonisch gezin. Vader was een krachtige persoonlijkheid, moeder bescheiden en zachtaardig. Lang dacht ik dat de onuitgesproken gezagsverhouding en traditionele rolverdeling tussen mijn ouders succesfactoren waren voor een warm nest. Toen ik zelf volwassen werd en trouwde, ontdekte ik dat ik anders in elkaar steek dan mijn moeder. Professioneel ging ik ook een ander pad. Bijna mijn hele carrière heb ik in een mannenomgeving gewerkt, eerst als consultant en tegenwoordig als projectmanager. Daarnaast maakte ik als vrouw deel uit van het bestuur van het lokale kerkgenootschap.
Mijn zoektocht
In al die verschillende facetten van mijn leven heb ik de ruimte genomen om mijn kwaliteiten te ontwikkelen. Als persoon ben ik betrokken en onderzoekend en neem gemakkelijk de leiding. Die eigenschappen kwamen mij goed van pas. Nooit heb ik me belemmerd gevoeld om mijn talenten in te zetten. Niet vanuit mijn ouders, het kerkgenootschap, of in mijn huwelijk. Toch wilde ik graag weten of ik op een goede manier met die ruimte omging. Ik wilde me graag zo opstellen als God dat van mij vraagt. Daarom wilde ik begrijpen wat de bijbel zegt over onderdanigheid.
Geen onderdrukking
Het woord onderdanigheid is voor velen een beladen woord. En dat is begrijpelijk. Kijk maar om je heen en je ziet genoeg voorbeelden van mensen die hun machtspositie misbruiken door anderen te onderdrukken. Dat is een groot onrecht en zeker niet Bijbels! Onderdanigheid heeft helemaal niets te maken met onderdrukking. Wie gezag of macht heeft, zou dat juist moeten benutten om degenen die aan hem of haar zijn toevertrouwd te beschermen en goed te doen. Dan is er wederzijds respect, ondanks de verschillende posities. Verschil in gezag hoeft niet te betekenen dat de één zich meer of minder voelt dan de ander, want gezag maakt je niet meer of minder. Het geeft alleen extra verantwoordelijkheid.
Het hoogste gezag
Ik zag dat het woord onderdanigheid in het nieuwe testament van de Bijbel ongeveer 28 keer voorkomt in verschillende bewoordingen voor allerlei verhoudingen. Het is bijvoorbeeld Bijbels om de geldende orde, zoals de koning, de overheid of gezaghebbers te gehoorzamen. In 1 Petrus hoofdstuk 2 staan daar twee interessante dingen bij genoemd: “Onderwerp u dan omwille van de Heere” en “als vrije mensen, maar als dienstknechten van God”. Onderdanig zijn heeft dus te maken met je voegen naar de orde zoals God die heeft ingesteld. Het allerbelangrijkste is je persoonlijke verhouding tot God, als grondslag voor alle andere verhoudingen.
De vrouw
In totaal wordt in het nieuwe testament vijf keer het woord ‘onderdanigheid’ genoemd voor de relatie tussen man en vrouw. In het Reformatorisch Dagblad las ik pas iets moois hierover: “God schiep de mens, man en vrouw naar Zijn beeld. Er is inderdaad onderscheid in taken en eigenschappen. Tegelijkertijd: als ik de Bijbel op dit punt lees, zie ik niet een dwingend kader. De deugdzame huisvrouw uit Spreuken 31 floreert bijvoorbeeld door de activiteiten die ze onderneemt. Ze plant een wijngaard, drijft handel, weeft kleding en zorgt voor de armen.”
Zo zie ik het voor me: een vrouw die haar plaats kent in de rangorde die God gesteld heeft. Een vrouw die daarmee het verschil in verantwoordelijkheid van man en vrouw erkent. Dat betekent voor haar niet een absolute gehoorzaamheid of dat ze over zich laat heersen. Ze gaat ook niet tegen haar eigen geweten in, want dat is slecht. Maar een vrouw die ook de ruimte neemt om haar mening te geven en de man te helpen met de wijsheid die zij van God gekregen heeft. Zo kan zij bloeien en zich ontwikkelen zoals dat bij haar past.
Vrijwillige keuze
Hoe meer ik over onderdanigheid las, hoe enthousiaster ik ervan werd. Onderdanig zijn is een zelfstandig besluit om mij te buigen. Een eigen keuze om inschikkelijk te zijn. Een middel om de liefde en harmonie te bewaren. Dit is ook niet alleen van toepassing op de vrouw. Er staat namelijk ook: weest elkander onderdanig. Vrouwen of mannen onderling moeten zich ook kunnen buigen.
Het is logisch dat je leert om je te buigen onder iemand die meer bekwaam of kundiger is op een bepaald gebied. Als de ander gelijk heeft, moet je dat gewoon toegeven. Dat is voor de een moeilijker dan voor de ander. Maar ook wanneer jij het beter weet of kan, en de ander buigt niet, heb ik een keuze. Als ik op dat moment vrijwillig kies om mij te buigen, dan heeft mijn onderdanigheid zijn doel bereikt. De vrede en harmonie blijven bewaard en de liefde groeit.
Mijn verantwoordelijkheid
We zijn allemaal uniek en hebben een eigen plek en verantwoordelijkheid in dit leven. Die plek moet ik innemen en mijn eigen verantwoordelijkheid pakken. Dan leer ik waar ik moet staan voor een zaak of waar ik mij juist vrijwillig kan buigen om de liefde te laten groeien. Als dat geen krachtig middel is!